پایگاه قرآنی رسالت

آموزشی - قرآنی- مذهبی

پایگاه قرآنی رسالت
(ما سعی و وظیفه داریم تا مطالب مربوط به قرائت ، روخوانی ،روانخوانی و حفظ قرآن کریم را جهت استفاده علاقه مندان جمع آوری نموده و در دسترس عموم قرار دهیم )
آموزش الحان قرآنی

قرآن آنلاین

مجموعه کامل ترتیل

گنجینه قرائت

*******کانال تلگرام ما*******

آخرین نظرات شما
  • ۱۲ شهریور ۹۶، ۱۱:۱۷ - ترنم
    عالی

۳ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «آموزش تدریس قرآن» ثبت شده است

 
به نام خدا
هدف: آشنایی با شکل، اسم و نحوة تلفّظ تنوین می‌باشد. و در پایان درس از دانش آموزان انتظار می‌رود که:
1 ـ اشکال تنوین «ـًـٍـٌ» را بشناسند.
2 ـ با نحوة خواندن آن‌ها آشنا شوند.
3 ـ تمامی کلمات و آیاتی که دارای تنوین «ـًـٍـٌ» می‌باشند را به راحتی تشخیص داده و به صورت شمرده و صحیح بخوانند.
نکته: مراحل و روش تدریس تنوین برای بزرگسالان و خردسالان تفاوت چندانی ندارد، تنها برای خردسالان از اصطلاحات ساده و آسان استفاده می‌شود و پس از یادگیری تنوین نخست تمرین را روی حروف و سپس روی کلمات انجام میدهیم لیکن برای بزرگسالان تمرین روی حروف لازم نیست.
مراحل تدریس تنوین
1 ـ حرفی را با حرکات سه‌گانه (با فاصله) روی تابلو می‌نویسیم و از دانش آموزان می‌خواهیم تا آن را با هم بخوانند.
2 ـ نون ساکنی بعد از آن‌ها اضافه می‌کنیم و می‌خواهیم تا باهم بخوانند.
3 ـ توضیح می‌دهیم: در آخر بعضی از کلمات نون ساکنی تلفّظ می‌شود و چون جزء اصل کلمه نیست آن را نمی‌نویسند و به جای آن، حرکت قبلی را تکرار می‌کنند.
4 ـ روی تک تک نون‌ها به ترتیب ضربدر «*» کشیده و به جای آن حرکت قبلی را تکرار می‌کنیم و با علامت فلش « اً مشخّص می‌سازیم.
5 ـ تعریف تنوین را بیان می‌کنیم.
6 ـ روی حروف برای خردسالان و روی کلمات برای هر دو گروه تمرین می‌کنیم.
7 ـ روی آیات تمرین می‌کنیم.
روش تدریس تنوین
معلّم: همه با حرکات (صداهای کوتاه) آشنا هستید، این سه حرف را «ا َ اِ ا»ُ بخوانید.
دانش آموزان: ا َ اِ اُ.
معلّم: با علامت سکون نیز آشنا شدید، حال بخوانید.
اَنْ، اِنْ، اُنْ
دانش آموزان: اَنْ، اِنْ، اُنْ.
معلّم: در عربی به کلماتی بر می‌خوریم که آخر آن نون ساکنی تلفّظ می‌شود، مانند: حَسَنْ، کِتابُنْ.
نون بعضی از این کلمات، جزء اصلی کلمه می‌باشد مانند: «حَسَن‌ْ» و نون بعضی دیگر زائده است، تنها بعضی وقتها در آخر کلمه خوانده می‌شود مانند: «کِتابُنْ»، برای این که در نگارش، تفاوتی میان این دو سری از کلمات باشد، عرب‌ها نون زائده را نمی‌نویسند «روی نون ساکن اوّل، علامت ضربدر (*) می‌کشیم» و برای این که در تلفّظ مشخّص باشد، به جای آن حرکتِ (صدای) قبلی را تکرار می‌کنند. (با علامت فلش از نون ضربدر کشیده به طرف حرکت حرف ماقبل، حرکت قبلی را تکرار می‌کنیم. «اً» این تکرار حرکت (صدا) به ما می‌‌فهماند که در تلفّظ، نون ساکنی باید خوانده شود که این نون در نگارش نوشته نشده.
در این جا برای این که دانش آموزان کاملاً با ریشه تنوین و روش خواندن آن آشنا شوند، دست را روی یکی از حرکات قرار می‌دهیم و می‌خواهیم تا آن حرف را با نون ساکن بخوانند وسپس دست را روی نون ساکن قرار می‌دهیم و می‌خواهیم تا آن حرف را با تکرار حرکت بخوانند، چند بار این کار را انجام می‌دهیم و نتیجه می‌گیریم که در تلفّظ هیچ تفاوتی نمی‌کند، روی دو مورد دیگر نیز به همین روش عمل می‌‌کنیم و سپس تعریف تنوین و اقسام آن را برای آن‌ها توضیح می‌دهیم.
روی حروف برای خردسالان و روی کلمات برای هر دو گروه تمرین می‌کنیم و پس از آن که مطئمن شدیم دانش آموزان درس را یاد گرفته‌اند، روی آیات قرآن تمرین می‌کنیم و در پایان تکلیف منزل را مشخّص می‌کنیم.
نکته: در بحث تنوین متعرّض شدیم که بعد از تنوین فتحه الفی قرار می‌‌گیرد و این بدین جهت است که در حالت وقف به صورت الف مدّی خوانده می‌شود و همچنین در سه مورد الف قرار داده نمی‌شود.
نکات فوق را با بیانی ساده با توجّه به استعداد هر گروه در هنگام تمرین «تنوین فتحه» بیان می‌کنیم.
برمحمد وآل محمد صلوات
به نام خدا
هدف: آشنایی با هاءِ ضمیر و موارد اشباع و عدم اشباع آن است.
و در پایان درس از دانش‌آموزان انتظار می‌رود که:
1 ـ با معنای اشباع آشنا شوند.
2 ـ باموارد اشباع و عدم اشباع‌هاءِ ضمیر آشنا شوند.
3 ـ در تلفّظ میان موارد اشباع و عدم اشباع فرق قائل شوند.
4 ـ تمامی کلمات و آیاتی که دارای هاءِ ضمیر می‌باشد را به راحتی تشخیص داده و آن را به صورت شمرده و صحیح بخوانند.
مراحل تدریس
1 ـ هاءِ ضمیر را با استفاده از ضمیر‌های معادل آن در فارسی معرّفی می‌کنیم.
2 ـ اشباع در لغت و اصطلاح قرائت را تعریف می‌کنیم.
3 ـ موارد اشباع‌هاءِ ضمیر را بیان می‌کنیم.
4 ـ روی کلمات تمرین می‌کنیم.
5 ـ موارد عدم اشباع‌هاء ضمیر را بیان می‌کنیم.
6 ـ روی کلمات تمرین می‌کنیم.
7 ـ با آیات، برای هر دو مورد تمرین می‌کنیم.
روش تدریس
تدریس موارد اشباع و عدم اشباع‌هاء ضمیر، برای بزرگسالان و خردسالان تفاوت چندانی ندارد، فقط برای بزرگسالان از اصطلاحاتی استفاده می‌کنیم که تاکنون به کار می‌بردیم و در صورت لزوم، «هاء جوهری» و «هاء سکت»را نیز برای آن‌ها توضیح می‌دهیم.
معلّم: بحث امروز ما دربارة اشباع و عدم اشباع‌هاء ضمیر است، همه معنی ضمیر را می‌دانید ضمیر حرف یا کلمه‌ای است که به جای اسم می‌آید و ما را از تکرار آن بی‌نیاز می‌کند. مثلاً به جای (کتاب حسن) می‌‌گوییم «کتاب او»، (کتابش) «کتاب آن»، پس کلمه «او، ش، آن» جانشین اسم حسن شده است و «ضمیر» می‌باشد.
«هاء ضمیر» عبارت است از: حرف هاء «ه ـه»که در آخر کلمه می‌آید و معنی «اوـ آن» می‌دهد، مانند: لَهُ (برای او)، فیهِ (در آن).
«اشباع» در لغت به معنی «سیر کردن» است و در اصطللاح قرائت عبارت است از: «تبدیل حرکت کوتاه به حرکت کشیده ( حرف مدّی) می‌باشد. مانند:
بِهِ که خوانده می‌شود بِهی
لَهُ که خوانده می‌شود لَهُو
حرکت‌هاءِ ضمیر بعضی وقت‌ها باید اشباع شود.
موارد اشباع‌هاءِ ضمیر: هرگاه قبل از هاءِ ضمیر مکسور «ـهِ ـ هِ» حرکت کوتاه کسره (ـِ ـهِ، ـِ هِ) قرار گیرد، حرکت کسره هاء ضمیر اشباع شده و با صدای کشیده کسره «هی» خوانده می‌شود، مانند:
عِبادِهِ که خوانده می‌شود عِبادِهی
لِقَوْمِهِ که خوانده می‌شود لِقَوْمِهی
همچنین هرگاه قبل از هاء ضمیر مضموم «ـهُ ـ هُ» حرکت کوتاه فتحه یا ضمّه «ـَ ـهُ ـُ ـهُ» قرار گیرد، حرکت ضمّه هاء ضمیر اشباع شده و با صدای کشیده، ضمّه «هُو» خوانده می‌شود، مانند:
مَعَهُ که خوانده می‌شود مَعَهُو
رَسُولُهُ که خوانده می‌شود رَسُولُهُو
روی کلمات و سپس روی آیات تمرین می‌کنیم و پس از آن که مطئمن شدیم دانش آموزان درس را یاد گرفته‌اند، موارد عدم اشباع هاء ضمیر را بیان می‌کنیم.
معلّم: با موارد اشباع هاء ضمیر همه آشنا شدیم، هاء ضمیر موقعی اشباع می‌شد که پیش از آن صدای کوتاه باشد، حال اگر پیش از آن صدای کشیده و یا حرف ساکن باشد اشباع نمی‌شود، مانند:
فیهِ، اِلَیْهِ، اَخُوهُ، عَنْهُ
که با صدای کوتاه معمولی خوانده می‌شود.
همچنین اگر بعد از هاء ضمیر حرف ساکن یا تشدید دار قرار بگیرد، اشباع نمی‌شود، مانند:
لَهُ الْحَمْدُ، نَصَرَهُ اللّهُ، دُونِهِ الْباطِلْ ، بِهِ الَّذینَ
که با صدای کوتاه معمولی خوانده می‌شود.
در بعضی از قرآن‌های با رسم‌الخط عربی بعد از هاءِ ضمیر یک واو یا یاءِ کوچکی نوشته‌اند ودر بعضی از قرآن‌ها برای راهنمایی ما در جاهایی که باید هاءِ ضمیر اشباع شود، حرکت کسره و ضمة آن را به شکل دیگری نوشته‌اندض¼
روی کلمات بیشتر تمرین می‌کنیم و برای تمرین روی آیات، از روی قرآن تمرین می‌کنیم.
چند تذکّر
الف: از این به بعد وارد تمرین آیات قرآن می‌شویم، در تمرین روی آیات قرآن باید سعی کنیم آیات را به صورت بخش بخش و شمرده بخوانند تا بتوانند کلیّه علامت‌ها و قواعدی را که تا به حال با آن آشنا شده‌اند به کار برند. اگر در ضمن خواندن، علامت یا قاعده‌ای را اشتباه تلفّظ کردند، تلفّظ آن را یاد آوری می‌کنیم.
ب: تمرین را باید روی آیاتی شروع کنیم که سابقه ذهنی نسبت به آن نداشته باشند. چرا که اگر سابقه ذهنی نسبت به آن داشته باشند، در هنگام تمرین دقّت لازم در اجرای قاعدة آن نمی‌کنند.
برمحمد وآل محمد صلوات

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم

چند توصیه مهم به مربیان محترم آموزش روخوانی  و روانخوانی  قرآن کریم

برمحمد وآل محمد صلوات